Obserwuj nas na social mediach:
Facebook Instagram

Atrakcje na Kaszubach

Atrakcje na Kaszubach – co zobaczyć w okolicy Kościerzyny

Kaszuby to region, w którym można spędzić tydzień i wciąż mieć wrażenie, że połowa rzeczy została nieodkryta. Jeziora rynnowe schowane w lasach, drewniane chaty sprzed dwustu lat, wzgórza morenowe i drogi, którymi jedzie się kwadrans bez mijania samochodu. Poniżej zebraliśmy atrakcje Kaszub, które naprawdę warto zobaczyć, zaczynając od tych najbliższych okolicy jeziora Sobąckiego w powiecie kościerskim.

Co zobaczyć na Kaszubach

Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach

Skansen we Wdzydzach Kiszewskich to najstarsze muzeum na wolnym powietrzu w Polsce, założone w 1906 roku przez małżeństwo Teodorę i Izydora Gulgowskich. Zgromadzono tu ponad pięćdziesiąt obiektów architektury ludowej z Kaszub, Borów Tucholskich i Kociewia, a muzeum leży w powiecie kościerskim, nad jeziorem Gołuń. Dziś teren liczy dwadzieścia dwa hektary i pokazuje drewniane budownictwo Pomorza od XVII do XX wieku.

To nie jest ekspozycja za szybą. Poza samym zwiedzaniem można tu trafić na pokazy wypieku chleba, toczenia glinianych naczyń czy wyplatania koszyków z korzeni jałowca, a w trzecią niedzielę lipca odbywa się Jarmark Wdzydzki. Części eksponatów wolno dotykać, sprawdzić jak się śpi pod pierzyną albo zajrzeć do kuchennego kredensu.

Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku

Najbardziej znany punkt to dom postawiony do góry nogami, ale na terenie Centrum zebrano obiekty z zupełnie różnych porządków: oryginalny Dom Sybiraka przywieziony z Irkucka, rekonstrukcję bunkra TOW “Gryf Pomorski” z efektami akustycznymi, dom powstańca z Adampola, a do tego rekordy Guinnessa w postaci najdłuższej deski świata i największego koncertującego fortepianu. Deska powstała ze stedwudziestoletniej daglezji i mierzy czterdzieści sześć metrów pięćdziesiąt trzy centymetry, a stół noblisty imienia Lecha Wałęsy waży sześć ton i mieści około dwustu osób.

Sam dom do góry nogami robi wrażenie dopiero od środka: sprzęty zwisają z góry, podłoga nie jest prosta, a osoby wrażliwe na błędnik potrafią mieć tam zawroty głowy. Miejsce zdecydowanie rodzinne, dzieci wychodzą stamtąd niechętnie.

Wieżyca

Wieżyca to najwyższy szczyt moreny czołowej na całym Niżu Środkowoeuropejskim, liczy 329 metrów i porasta ją stupięćdziesięcioletni las bukowy. Na szczycie stoi metalowa wieża widokowa imienia Jana Pawła II z 1997 roku, a dojście do niej z najbliższego parkingu zajmuje kilkanaście minut łatwym, spacerowym szlakiem. Trasa jest na tyle prosta, że poradzą sobie na niej dzieci i osoby starsze.

Kartuzy

Kolegiata pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to pierwszy zabytek Kartuz, wzniesiony na przełomie XIV i XV wieku przez zakon kartuzów. We wnętrzu zachowały się rzeźbione stalle, złocone kurdybany, fragment gotyckiego ołtarza i relikwiarze. Charakterystyczny jest barokowy dach w kształcie wieka trumny, nawiązujący do zakonnej maksymy memento mori. Tuż obok zaczyna się Aleja Filozofów, prowadząca brzegiem Jeziora Klasztornego Małego, a w mieście działa Muzeum Kaszubskie imienia Franciszka Tredera, najstarsze muzeum etnograficzne regionu.

Chmielno i Złota Góra

Chmielno leży w samym sercu Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, otoczone jeziorami, lasami i wzgórzami. Kilka minut dalej znajduje się Złota Góra, wzniesienie morenowe z punktem widokowym na jeziora Brodno Wielkie i Ostrzyckie. Jeden z tych widoków, dla których warto nadłożyć drogi.

Atrakcje Kościerzyna i najbliższa okolica

Kościerzyna to najbliższe większe miasto i naturalny punkt zaopatrzeniowy podczas pobytu, ale ma też własne atrakcje. Działają tu trzy muzea: Muzeum Ziemi Kościerskiej, Muzeum Kolejnictwa i Muzeum Akordeonu, a wszystkie można zwiedzić na jednym wspólnym bilecie. Centralnym punktem miasta jest rynek o średniowiecznym układzie ulic, wytyczonym pod koniec XIV wieku, otoczony kamienicami z XIX i XX wieku, z neogotyckim ratuszem z 1843 roku.

Najmocniejszą kartą miasta jest jednak kolej. Skansen “Parowozownia Kościerzyna” działa od 1992 roku, a w 2009 wszedł w struktury Muzeum Ziemi Kościerskiej jako Muzeum Kolejnictwa. Zgromadzono tu największą liczbę pojazdów szynowych w północnej Polsce, z zabytkową halą parowozowni, parowozami, lokomotywami spalinowymi i elektrycznymi oraz takimi ciekawostkami jak wagon kolei linowej na Gubałówkę czy skład wąskotorowy. Do pociągów można wchodzić, dzieci wspinają się do kabin lokomotyw albo schodzą do kanału, żeby obejrzeć te wielotonowe maszyny od spodu.

Atrakcje okolic Kościerzyny to jednak przede wszystkim jeziora. Cały powiat jest nimi usiany, a większość to akweny rynnowe, długie i wąskie, wcięte w las.

Kaszuby, ciekawe miejsca poza przewodnikiem

Jezioro Sobąckie należy do zespołu jezior Polaszkowskich, w skład którego wchodzą też Gatno, Hutowe, Liniewskie, Polaszkowskie, Średnik i Wierzchołek, połączone strugami. Cały teren objęty jest ochroną w ramach Polaszkowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Samo Sobąckie ma ponad dziewięćdziesiąt jeden hektarów powierzchni i przekracza dwadzieścia osiem metrów głębokości, co jak na Kaszuby jest wynikiem okazałym. Brzeg szybko opada, więc głęboko robi się już blisko linii wody.

W zasięgu tego samego obszaru chronionego leży rezerwat Orle nad Jeziorem Dużym koło Garczyna, gdzie gniazdują ptaki drapieżne. Miejsce dla tych, którzy wolą lornetkę od kolejki do kasy biletowej.

Okolice Sobącza są czyste i naturalne, poprzecinane trasami pieszymi i rowerowymi, a lasy wokół jezior Polaszkowskich są grzybne. To jedna z tych rzeczy, których nie znajdziesz w żadnym rankingu atrakcji, a która często decyduje o tym, że wyjazd się udał.

Jak zaplanować zwiedzanie

Kaszuby lubią spokojne plany. Jedna większa atrakcja dziennie w zupełności wystarczy, bo skansen we Wdzydzach czy Centrum w Szymbarku spokojnie wypełniają pół dnia, a próba wciśnięcia dwóch takich miejsc w jeden dzień kończy się przebieganiem obok eksponatów z okiem na zegarku.

Część atrakcji naturalnie łączy się w pary. Kartuzy i Chmielno leżą blisko siebie i tworzą jedną wycieczkę, podobnie Szymbark z Wieżycą, bo szlak na szczyt zaczyna się nieopodal. Kościerzyna dobrze wpisuje się w dzień, w którym i tak wybierasz się po większe zakupy.

Osobno warto potraktować pogodę. Skansen i Centrum w Szymbarku mają część ekspozycji pod dachem, więc sprawdzają się wtedy, gdy prognoza jest niepewna. Wieżyca i punkty widokowe mają sens tylko przy dobrej widoczności, więc zostaw je na dzień, w którym niebo jest czyste.

I najważniejsze: zaplanuj przynajmniej jeden dzień, w którym nigdzie nie jedziesz. Kaszuby najlepiej pokazują się wtedy, kiedy rano jest mgła nad wodą, a plan na popołudnie kończy się na kajaku i lesie.

Gdzie się zatrzymać podczas zwiedzania Kaszub

Zwiedzanie wygląda inaczej, kiedy baza noclegowa leży w środku regionu, a nie na jego obrzeżu. Nasze domki nad jeziorem na Kaszubach stoją nad jeziorem Sobąckim, dwieście metrów od wody i pomostu, w cichej okolicy w powiecie kościerskim. Każdy wynajmujemy na wyłączność, dla sześciu osób, przez cały rok. Na miejscu czeka gorąca balia opalana drewnem, sauna sucha, kominek z drewnem w miesiącach zimowych, grill i miejsce na ognisko, a do dyspozycji gości są kajaki, deski SUP i kapoki.

W zależności od tego, jak planujesz pobyt, warto zajrzeć do konkretnych propozycji:

Podsumowanie

Skansen we Wdzydzach, Szymbark, Wieżyca, Kartuzy i Chmielno to szkielet planu zwiedzania Kaszub. Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie, jeziora Polaszkowskie i rezerwat Orle wypełniają resztę. Ile z tego zobaczysz, zależy głównie od tego, czy masz skąd wyruszać bez codziennego pakowania walizek.